Η φορολόγηση του πλούτου στην Καλιφόρνια: Γιατί η γη είναι η μόνη σταθερή βάση

Το πρόβλημα της κινητής φορολογικής βάσης

Η προσπάθεια της Καλιφόρνια να επιβάλει φόρο 5% στους δισεκατομμυριούχους βασίζεται σε μια θεμελιώδη παρανόηση της σύγχρονης οικονομίας: ότι ο πλούτος είναι στατικός. Σε αντίθεση με τη γη, το κεφάλαιο και οι φορολογικοί κάτοικοι έχουν τη δυνατότητα να μετακινηθούν (tax residency shift) σε άλλες πολιτείες εντός λίγων ημερών. Η φυγή μεγάλων ονομάτων της τεχνολογίας έχει ήδη καταστήσει το μοντέλο εσόδων της πολιτείας μη βιώσιμο, οδηγώντας σε μια συνεχή κλιμάκωση των συντελεστών που τελικά διώχνει και τους εναπομείναντες φορολογούμενους.

Η αρχιτεκτονική του φόρου αξίας γης (Land Value Tax)

Αντί για την καταδίωξη κινητών περιουσιακών στοιχείων, η ανάλυση του Center for Land Economics προτείνει τον φόρο αξίας γης. Πρόκειται για μια αρχιτεκτονικά ανώτερη προσέγγιση, καθώς:

• Είναι αδύνατον να αποφευχθεί: Η γη δεν μπορεί να μεταφερθεί εκτός δικαιοδοσίας.
• Δεν στρεβλώνει την αγορά: Σε αντίθεση με τον φόρο εισοδήματος, δεν τιμωρεί την παραγωγικότητα.
• Αποδίδει την αξία στην κοινότητα: Καταγράφει την υπεραξία που δημιουργείται από δημόσιες υποδομές και επενδύσεις, επιστρέφοντάς την στους πολίτες.

Η αποτυχία του Proposition 13 και η ανάγκη για μεταρρύθμιση

Το πρόβλημα της Καλιφόρνια δεν είναι η έλλειψη πλούτου, αλλά η διάβρωση της φορολογικής βάσης από το 1978. Το Proposition 13, παγώνοντας τις αξίες των ακινήτων, δημιούργησε ένα σύστημα όπου η φορολόγηση δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική αγοραία αξία. Αυτό το σημείο συμφόρησης (bottleneck) ανάγκασε την πολιτεία να βασιστεί υπερβολικά στον φόρο εισοδήματος, ο οποίος είναι εξαιρετικά ευάλωτος σε οικονομικές διακυμάνσεις και στη φυγή των πλουσιότερων στρωμάτων. Η μετάβαση σε έναν φόρο αξίας γης θα μπορούσε να αποκαταστήσει τη δημοσιονομική ισορροπία, προσφέροντας μια σταθερή ροή εσόδων που αναπτύσσεται μαζί με την οικονομία της πολιτείας.